In een fabriek heb je meestal twee systemen naast elkaar: de algemene ventilatie van hal en kantoor, en de procesafzuiging bij machines. De algemene ventilatie valt onder de gewone normen voor gebouwen. Voor procesinstallaties geldt dat niet: EN 15780 is volgens de normbeschrijving niet bedoeld voor industriële procesinstallaties. Daar bepaalt je eigen risicoanalyse de aanpak.
Lamers Reinigingstechniek levert apparatuur voor beide, van kanaalreinigers tot industriezuigers en olienevel- en spanenzuigers. Hieronder lees je hoe je kiest.
Industriële reiniging luchtkanalen: welke vervuiling kom je tegen?
De soort vervuiling bepaalt bijna alles: de methode, de borstel, de veiligheidsmaatregelen en hoe vaak je terug moet. Een overzicht van de meest voorkomende situaties:
| Sector | Vervuiling | Bijzonder risico | Aanpak |
|---|---|---|---|
| Houtbewerking | Fijn houtstof, spanen | Stofexplosie, brand | Droog, stofarm, ATEX beoordelen |
| Metaalbewerking | Slijpstof, olienevel | Brand bij olieresten | Ontvetten, borstelen, afzuigen |
| Kunststof en chemie | Dampen die neerslaan | Afhankelijk van stof | Eerst stofgegevens bekijken |
| Logistiek en assemblage | Huisstof, vezels | Laag | Zoals kantoorventilatie |
| Food en bakkerij | Meel, vet, vocht | Hygiëne, ATEX | Zie de branchepagina's |
Voor food en meel gelden extra hygiëne- en stofregels. Die staan uitgewerkt bij kanalen in voedselverwerkende bedrijven en bij afzuiging in de bakkerij.
Waarom vervuilde afzuigkanalen in fabrieken een arbo-kwestie zijn
Een afzuiginstallatie is in veel fabrieken een beheersmaatregel. Volandis noemt voor metaalbewerking een flexibel afzuigsysteem dicht op het werk als oplossing, en geeft voor inert stof grenswaarden van 10 mg/m3 inhaleerbaar en 5 mg/m3 respirabel over 8 uur. Werkt de afzuiging minder goed omdat het kanaal dichtslibt, dan stijgt de blootstelling op de werkvloer.
Het Arbobesluit zegt in artikel 4.5 dat bij afvoer van verontreinigde lucht tegelijk voldoende schone lucht moet worden toegevoerd. En artikel 6.2 vraagt dat installaties voor luchtverversing altijd bedrijfsklaar zijn. Een half verstopt kanaal is dat niet.
In het Verenigd Koninkrijk is het nog concreter: de HSE schrijft voor dat lokale afzuiging minimaal elke 14 maanden grondig wordt onderzocht en getest, en dat het verslag 5 jaar wordt bewaard. Dat is geen Nederlandse regel, maar wel een bruikbaar referentiepunt voor je eigen onderhoudsplan.
Stofexplosies en ATEX: wat betekent dat voor het reinigen?
Fijn houtstof is explosiegevaarlijk. Brandveilig.com wijst in de houtverwerkende industrie op afzuiginstallaties, vonkdetectie en ATEX als aandachtspunten. Dat geldt ook tijdens reiniging: je maakt stof los in een afgesloten ruimte, en dat is precies waar je voorzichtig mee moet zijn.
Afspraken voor reiniging in stofgevoelige installaties
- Werk vanuit het explosieveiligheidsdocument van het bedrijf: welke zones zijn er en welke apparatuur is daar toegestaan?
- Verwijder grof stof eerst met een geschikte industriezuiger, zodat er niet meer stof opwaait dan nodig.
- Zet de installatie stil, vergrendel hem en controleer of vonkdetectie en blusvoorzieningen in de juiste stand staan.
- Gebruik onderdruk en sluit het traject af, zodat losgemaakt stof direct wordt afgevoerd.
- Leg vast wat je hebt gereinigd en wat niet bereikbaar was.
Of een specifieke machine geschikt is voor een EX-zone, vraag je na bij Lamers voordat je die inzet. Ga er niet van uit dat een standaard 230 volt uitvoering daar zonder meer mag.
Welke apparatuur past bij afzuigkanalen in de industrie?
Industriële kanalen zijn vaak groter en langer dan in een kantoor. Kijk daarom eerst naar de maat en de lengte.
| Kanaal | Geschikte aanpak | Toelichting |
|---|---|---|
| 100 tot 600 mm, rond of vierkant, tot 30 m | DC4 borstelmachine | Stalen as houdt borstel in het midden, automatische draairichting |
| Kleine leidingen vanaf 30 mm, veel bochten | Intelligent Airnozzle | Perslucht met camera, compressor 700 L/min of meer bij circa 10 bar |
| Groter dan 600 mm | Advies vragen | Andere fabrikanten hebben machines tot 1.200 mm, ter vergelijking |
| Kasten, cyclonen, filterhuizen | Industriezuiger en handwerk | Via inspectieluik bereikbaar maken |
De Danduct Clean DC4 voor reinigingsbedrijven is de werkpaard-keuze voor ronde en vierkante kanalen tot 600 mm. Danduct levert in het grote pakket ook een agressieve borstelset voor hardnekkige aanslag. Voor kleine persluchtleidingen of plekken waar je wilt zien wat je doet, past Intelligent Airnozzle voor reinigingsbedrijven.
Ter vergelijking: LIFA AIR heeft de CombiCleaner 40 voor kanalen van 400 tot 1.200 mm met een as van 40 meter. Werk je met zulke maten, vraag dan advies over de juiste machine bij Lamers. Het hele assortiment staat bij luchtkanaal reinigingsset vergelijken voor reinigingsbedrijven.
Planning: wanneer reinig je industriële kanalen?
Een vaste frequentie is er niet. Een goede planning volgt uit drie dingen: hoeveel stof er per week in het systeem komt, hoe snel de afzuigkracht terugloopt, en wat er gebeurt als het misgaat.
- Meet de prestatie. Leg na reiniging de luchtsnelheid of onderdruk bij de afzuigpunten vast. Dat is je nulmeting.
- Inspecteer periodiek. Kijk via inspectieluiken of met een camera hoe snel de laag groeit.
- Koppel aan stilstand. Plan reiniging in de geplande onderhoudsstop, zodat de productie er niet onder lijdt.
- Leg vast. Bewaar meetwaarden en foto's, zodat je de volgende keer kunt vergelijken.
Zorg dat er genoeg inspectieopeningen zijn. De Eurovent-aanbeveling noemt openingen op maximaal 10 meter of na twee bochten van 45 graden of meer, en bij kanalen boven 500 mm een luik van minimaal 500 bij 400 mm. Met afsluitballonnen en ventielkappen voor reinigingsbedrijven houd je het vuil tijdens het werk binnen het kanaal.
Legionella bij koeltorens en luchtbevochtiging in de industrie
Niet elk industrieel risico is stof. Wie natte koeltorens of luchtbevochtiging heeft, krijgt te maken met legionella. Artikel 4.87b van het Arbobesluit regelt maatregelen bij luchtbevochtigingsinstallaties. Voor natte koeltorens zijn volgens het RIVM een risicoanalyse, een beheersplan en een logboek nodig, met ISSO 55.3 als leidraad.
Een schoon kanaal na de bevochtiger is onderdeel van dat beheer. Neem het mee in je inspectieronde. Ben je zelf een reinigingsbedrijf dat deze klussen voor fabrieken uitvoert, lees dan hoe je per opdracht de apparatuur kiest bij industrieel reinigingsbedrijf.
Luchtkanaal reinigingsapparatuur van Lamers op een rij
Luchtkanalen reinigen met de DC4DC4: elektrisch, tot 30 m, kanalen 100 tot 600 mm
Luchtkanalen reinigen met de PD4PD4: op een boormachine, as 2,5 tot 7,5 m
Luchtkanalen reinigen met de PD2PD2: compacte kanaalreiniger, specificaties via Lamers
Luchtkanalen reinigen met persluchtPerslucht met camera, kanalen vanaf 30 mm
Luchtkanalen reinigen borstelsBorstels en assen: zacht, normaal of Tynex
Luchtkanalen reinigen afsluiten en afzuigenAfsluitballonnen, ventielkappen en afzuiging
Veelgestelde vragen: luchtkanalen reinigen industrie
Geldt EN 15780 voor luchtkanalen in de industrie?
Volgens de normbeschrijving is EN 15780 niet bedoeld voor industriële procesinstallaties. De algemene ventilatie van hal, kantoor en kantine valt er wel onder. Voor procesafzuiging bepaal je de reinigingsaanpak op basis van je eigen risicoanalyse, de arboregels en de gegevens van de stoffen waarmee je werkt.
Waarom moet je afzuigkanalen in een fabriek reinigen?
Als een afzuigkanaal dichtslibt, daalt de afzuigkracht bij de machine en stijgt de blootstelling op de werkvloer. Het Arbobesluit vraagt in artikel 6.2 dat installaties voor luchtverversing altijd bedrijfsklaar zijn. Daarnaast kan opgehoopt brandbaar stof of olie een brand- of explosierisico vormen.
Welke grenswaarden voor stof gelden in de metaalindustrie?
Volandis noemt voor inert stof 10 mg/m3 inhaleerbaar en 5 mg/m3 respirabel, als gemiddelde over 8 uur. Een flexibel afzuigsysteem dicht op het werk is een van de genoemde maatregelen. Werkt die afzuiging slecht door een vervuild kanaal, dan haal je die waarden lastiger.
Hoe vaak moet lokale afzuiging in de industrie getest worden?
In Nederland is geen vaste termijn vastgelegd. In het Verenigd Koninkrijk schrijft de HSE voor dat lokale afzuiging minimaal elke 14 maanden grondig wordt onderzocht en getest, met een verslag dat 5 jaar wordt bewaard. Dat is een bruikbaar referentiepunt voor je eigen onderhoudsplan.
Hoe reinig je afzuigkanalen in de houtindustrie veilig?
Fijn houtstof is explosiegevaarlijk. Werk vanuit het explosieveiligheidsdocument, verwijder grof stof eerst met een geschikte industriezuiger, zet de installatie stil en vergrendel hem, en reinig onder onderdruk met het traject afgesloten. Vraag na of je apparatuur in de betreffende EX-zone mag worden gebruikt.
Welke machine gebruik je voor industriële kanalen tot 600 mm?
De DC4 van Danduct Clean reinigt ronde en vierkante kanalen van 100 tot 600 mm over een lengte tot 30 meter, ook verticaal en door bochten van 90 graden. Het grote pakket bevat naast de standaard borstelset een agressieve borstelset voor hardnekkige aanslag.
Wat doe je met industriële luchtkanalen groter dan 600 mm?
De DC4 gaat tot 600 mm. Voor grotere kanalen bestaan elders machines, zoals de CombiCleaner 40 van LIFA AIR voor 400 tot 1.200 mm, ter vergelijking. Vraag Lamers om advies over de juiste machine en methode voor jouw kanaalmaten voordat je een aanpak kiest.
Hoeveel inspectieluiken heeft een industrieel afzuigkanaal nodig?
De Eurovent-aanbeveling noemt inspectieopeningen op maximaal 10 meter afstand of na hooguit twee bochten van 45 graden of meer. Bij kanalen boven 500 mm hoort een luik van minimaal 500 bij 400 mm, en openingen aan beide kanten van kleppen, filters, ventilatoren en warmtewisselaars.
Hoe voorkom je dat stof tijdens industriële kanaalreiniging de hal in komt?
Sluit het te reinigen deel af met afsluitballonnen en dicht openingen af. Zet het traject continu onder onderdruk met een afzuigunit. Blaast die binnen het gebouw uit, dan noemen Amerikaanse richtlijnen een HEPA-filter van 99,97 procent bij 0,3 µm. Zo gaat het losgemaakte stof direct het filter in.
Wat moet je doen tegen legionella in industriële luchtbevochtiging?
Artikel 4.87b van het Arbobesluit regelt maatregelen bij luchtbevochtigingsinstallaties. Voor natte koeltorens zijn volgens het RIVM een risicoanalyse, beheersplan en logboek nodig, met ISSO 55.3 als leidraad. Neem de kanalen na de bevochtiger mee in je inspectieronde en houd ze schoon.
Bronnen en peildatum
Alle feiten op deze pagina zijn gecontroleerd op 6 oktober 2026.
Redactie: Lamers Reinigingstechniek B.V., leverancier van professionele luchtkanaal reinigingsapparatuur in Zelhem. Bijgewerkt op . Zie ook Lamers Zelhem voor reinigingsbedrijven.
Offerte of advies aanvragen bij Lamers
René Hendriksen, Sales Accountmanager bij Lamers, adviseert je over machine, borstels en afzuiging voor jouw opdrachten.
Vertel kort wat je reinigt (kanaaltype, diameter, lengte, vervuiling en branche). Lamers neemt contact met je op met advies en een offerte op maat.
Liever direct contact? Bel +31 (0)314 623 341, app via WhatsApp 06-38048347 of mail info@lamersequipment.nl.
Liever eerst even bellen? Lamers belt je terug
Laat je nummer achter. René Hendriksen of een collega van Lamers belt je terug en denkt mee over kanaaltype, diameter en de juiste apparatuur.
Of stuur meteen een bericht: WhatsApp 06-38048347