Voor de technische dienst betekent dat: geen reiniging op gevoel, maar op basis van inspectie, risico per ruimte en een planning die de zorg niet stillegt. Op deze pagina lees je welke richtlijnen meetellen, waarom de nieuwe Europese norm voor medische ruimten een uitzondering maakt, hoe je per zone werkt en welke apparatuur je nodig hebt. Lamers Reinigingstechniek uit Zelhem levert die apparatuur van Danduct Clean aan technische diensten en gespecialiseerde reinigingsbedrijven.
Welke richtlijnen gelden voor ventilatiekanalen in een ziekenhuis?
Voor ziekenhuizen is er geen los wetsartikel dat zegt hoe vaak een kanaal schoon moet. De eisen komen uit een stapel documenten die samen het kader vormen. Het SRI is de opvolger van de WIP-richtlijnen voor infectiepreventie; daaraan werken acht partijen mee, waaronder NVZ, VHIG, ActiZ en UMCNL. Voor operatiekamers is de richtlijn luchtbehandeling leidend, en voor alle werkplekken geldt het Arbobesluit.
| Document | Waar het over gaat | Betekenis voor de kanalen |
|---|---|---|
| Richtlijn luchtbehandeling OK en behandelkamers | Luchtbeheersplan verplicht | Reiniging en inspectie horen in het plan, met verantwoordelijken |
| Monitoring OK | Minimaal toegevoerde luchthoeveelheid aan OK en opdekruimte bewaken | Dalend debiet kan wijzen op vervuiling of filterweerstand |
| Randvoorwaarden OK klasse 1 en 2 | Signalering of de luchtbehandeling goed werkt | Storing direct zichtbaar, ook na werkzaamheden |
| Arbobesluit art. 6.2 | Voldoende niet-verontreinigde lucht, installatie altijd bedrijfsklaar | Geldt voor alle werkplekken van personeel |
| Arbobesluit art. 4.87b | Legionella bij luchtbevochtigingsinstallaties | Risicoanalyse en beheersplan bij bevochtiging |
Waarom EN 15780:2025 niet het hele ziekenhuis dekt
De Europese norm voor reinheid van ventilatiesystemen is in 2025 herzien. EN 15780:2025 vervangt de versie uit 2011 en behandelt reinheidsklassen, inspectie-intervallen en acceptabele reinheidsniveaus, nu ook voor keukenafzuiging. Belangrijk voor de zorg: volgens de normbeschrijving geldt de nieuwe versie voor ventilatiesystemen behalve industriële, medische en laboratoriumfaciliteiten. Voor OK's en behandelruimten leun je dus op de zorgrichtlijnen en je luchtbeheersplan. Voor het kantoordeel, de centrale hal of het personeelsrestaurant kan EN 15780 wel als referentie dienen; stem dat af met je installatieadviseur.
Veel ziekenhuizen kijken daarnaast naar de Duitse VDI 6022 Blatt 1 (uitgave januari 2018). Die regelt hygiëne-eisen aan luchtbehandelingsinstallaties en noemt een hygiëne-inspectie elke 2 jaar bij installaties met luchtbevochtiging en elke 3 jaar zonder. Een Saksische uitwerking voor ziekenhuizen beschrijft dat de reinheid van kanalen met een stofdichtheidsmeting wordt beoordeeld door inspecteurs met een VDI 6022-training van categorie A. Een uitgebreide uitleg vind je bij VDI 6022 luchtkanalen.
Luchtbehandeling OK reinigen: zo werk je per zone
Een ziekenhuis draait 24 uur per dag, dus je werkt per zone en per luchtbehandelingskast. De technische dienst bepaalt samen met de afdeling infectiepreventie wanneer een sectie uit bedrijf kan. Een werkvolgorde die in de praktijk goed werkt:
- Inspecteer de sectie met een camera en leg de uitgangssituatie vast met foto's.
- Sluit het kanaaldeel af met afsluitballonnen en dicht ventielen en diffusers af met schuimkappen.
- Zet het te reinigen deel continu onder onderdruk met een afzuigunit. Blaast die binnen het gebouw uit, dan is een HEPA-filter van 99,97% bij 0,3 µm vereist.
- Reinig met roterende borstels of perslucht, van schoon naar vuil en in de richting van de afzuiging.
- Controleer het resultaat met een oppervlaktevergelijking of een gravimetrische vacuümtest volgens NADCA.
- Neem de sectie weer in bedrijf en controleer of de signalering geen storing meldt.
Wil je weten welke kappen en ballonnen je nodig hebt, bekijk dan onderdruk en HEPA bij kanaalreiniging.
Inspectie en reiniging los van elkaar organiseren
Een veelgehoord advies uit de hygiënepraktijk is om reiniging en hygiëne-inspectie bij verschillende partijen te beleggen. Dan beoordeelt niet dezelfde partij het eigen werk, wat de objectiviteit van je dossier ten goede komt. Een hygiëne-inspectie omvat een visuele beoordeling van de reinheid en een microbiologische beoordeling van de toevoerlucht en referentielucht.
Plan een eerste inspectie op drie momenten: bij een nieuwe installatie vóór ingebruikname, na een grote wijziging en bij een installatie die nog nooit is geïnspecteerd. Een persluchtmondstuk met ingebouwde camera, zoals de Luchtlans met camera, laat je bovendien tijdens het reinigen zien wat er in bochten en hoeken zit.
Welke apparatuur past bij kanaalreiniging in de zorg?
In een ziekenhuis vind je kanalen in alle maten: kleine afvoerkanalen boven sanitair, middelgrote toevoerkanalen naar behandelkamers en grote hoofdkanalen bij de luchtbehandelingskasten. Dat vraagt om meer dan één machine.
| Apparaat | Inzet in het ziekenhuis | Kenmerken uit de specificaties |
|---|---|---|
| DC4 (Danduct Clean) | Toevoer- en afvoerkanalen van behandelkamers en gangen | Kanalen 100 tot 600 mm, tot 30 m, rond en vierkant, 90 graden bochten, 230 volt |
| PD4 (Danduct) | Korte kanalen bij sanitair en kleine ruimten | Aandrijving met boormachine, as 2,5 tot 7,5 m, borstels 100 tot 600 mm |
| PD2 | Onderhoudswerk in kleinere kanalen | Specificaties via Lamers |
| Intelligent Airnozzle | Bochtige kanalen en inspectie tijdens reinigen | Vanaf 30 mm, camera met LED, 20 m slang, compressor 700 L/min bij circa 10 bar |
| Afsluitballonnen en schuimkappen | Sectie afsluiten, verspreiding voorkomen | Kanaaldeel en ventielen tijdelijk dicht |
Voor de hoofdtaak is de Elektrische DC4 borstelmachine voor reinigingsbedrijven het werkpaard: je voert de as in het kanaal en de machine draait automatisch links en rechts. Voor glasvezel-kanaalplaat en plaatstaal adviseert de Amerikaanse EPA zachte borstels. Kies daarom bewust tussen zacht, normaal en Tynex en lees eerst hoe je luchtkanaal reinigen borstel doet. Alle opties naast elkaar staan op de pagina luchtkanaal reinigingsapparatuur voor reinigingsbedrijven.
Hoe vaak kanalen in een ziekenhuis reinigen of controleren?
Een vaste reinigingsfrequentie voor ziekenhuiskanalen staat niet in de Nederlandse wet. Je werkt met inspectie-intervallen en reinigt als de inspectie daar aanleiding toe geeft.
| Bron | Interval | Toelichting |
|---|---|---|
| VDI 6022 (TÜV SÜD) | Hygiëne-inspectie elke 2 jaar | Installaties met luchtbevochtiging |
| VDI 6022 (TÜV SÜD) | Hygiëne-inspectie elke 3 jaar | Installaties zonder luchtbevochtiging |
| Vakartikel over EN 15780 | Risicobeoordeling jaarlijks | Hoog-risicogebouwen zoals ziekenhuizen en labs |
| EN 15780:2025 bijlage A | Intervallen per reinheidsklasse in maanden | Informatief; niet voor medische ruimten |
Meer over intervallen per gebouwtype lees je bij reinigingsfrequentie luchtkanalen.
Misverstanden over kanaalreiniging in de zorg
- Schone filters betekenen schone kanalen. Filters vangen veel, maar stof hecht zich ook aan kanaalwanden. Volgens de EPA blijft veel stof aan de wand plakken.
- Een desinfectiemiddel lost het op. De EPA heeft geen biociden toegelaten voor glasvezel-kanaalplaat en raadt coatings niet als routine aan. Mechanisch reinigen blijft de basis.
- Perslucht verspreidt alleen vuil. Zonder onderdruk klopt dat. Met continue afzuiging en afgesloten secties is perslucht een bruikbare methode.
- Nieuwe installaties zijn schoon. Daarom adviseren inspectie-instanties een eerste hygiëne-inspectie vóór ingebruikname.
Fictief voorbeeld: een vleugel met behandelkamers
Fictief voorbeeld. Een ziekenhuis wil een vleugel met acht behandelkamers en een gang aanpakken. De camera-inspectie laat stof in de toevoerkanalen zien en een vetlaag in het afvoerkanaal van de pantry. De technische dienst plant twee nachten: nacht één de toevoer met een borstelmachine onder onderdruk, nacht twee de afvoer en de pantry. Voor elke kamer worden ventielen met schuimkappen afgedicht. Na afloop volgt een controle door een andere partij dan de reiniger en gaat het fotorapport in het luchtbeheersplan. De prijs hangt af van lengte, vervuiling en bereikbaarheid en is dus op offerte.
Hoe je de kosten van zo'n traject inschat, lees je bij prijzen voor ventilatiekanalen reinigen. Werk je ook voor de langdurige zorg, kijk dan bij luchtkanalen reinigen in zorginstellingen. Wil je weten welke machine bij jouw ziekenhuis past, contact en offerte kan altijd. Andere sectoren vind je bij luchtkanaalreiniging per sector.
Luchtkanaal reinigingsapparatuur van Lamers op een rij
Luchtkanalen reinigen met de DC4DC4: elektrisch, tot 30 m, kanalen 100 tot 600 mm
Luchtkanalen reinigen met de PD4PD4: op een boormachine, as 2,5 tot 7,5 m
Luchtkanalen reinigen met de PD2PD2: compacte kanaalreiniger, specificaties via Lamers
Luchtkanalen reinigen met persluchtPerslucht met camera, kanalen vanaf 30 mm
Luchtkanalen reinigen borstelsBorstels en assen: zacht, normaal of Tynex
Luchtkanalen reinigen afsluiten en afzuigenAfsluitballonnen, ventielkappen en afzuiging
Veelgestelde vragen: luchtkanalen reinigen ziekenhuis
Is een luchtbeheersplan verplicht voor de operatiekamers van een ziekenhuis?
Ja. De richtlijn luchtbehandeling in operatiekamers en behandelkamers noemt het luchtbeheersplan een verplicht onderdeel. Het plan bevat technisch beheer, onderhoud en periodieke controle, en legt procedures en verantwoordelijkheden voor de luchtkwaliteit op de OK vast. Reiniging en inspectie van de kanalen horen daar dus in thuis, met een duidelijke eigenaar.
Geldt EN 15780:2025 voor de luchtkanalen in een ziekenhuis?
Niet voor alle ruimten. Volgens de normbeschrijving geldt EN 15780:2025 voor ventilatiesystemen behalve industriële, medische en laboratoriumfaciliteiten. Voor OK's en behandelruimten gebruik je de zorgrichtlijnen en je luchtbeheersplan. Voor algemene delen zoals kantoren of de centrale hal kan de norm als referentie dienen. Overleg per ruimte met je adviseur.
Hoe vaak moet de luchtbehandeling van een ziekenhuis hygiënisch geïnspecteerd worden?
Volgens VDI 6022, die ook in ziekenhuizen als referentie wordt gebruikt, elke 2 jaar bij installaties met luchtbevochtiging en elke 3 jaar zonder. Een vakartikel over EN 15780 noemt voor hoog-risicogebouwen zoals ziekenhuizen een jaarlijkse risicobeoordeling. Reinigen doe je wanneer de inspectie daar aanleiding toe geeft.
Wat wordt gecontroleerd bij een hygiëne-inspectie van ziekenhuiskanalen?
Een hygiëne-inspectie bestaat uit een visuele beoordeling van de reinheid en een microbiologische beoordeling van toevoerlucht en referentielucht. In een Duitse uitwerking voor ziekenhuizen wordt de reinheid van kanalen bovendien beoordeeld met een stofdichtheidsmeting door inspecteurs met een VDI 6022-training van categorie A.
Mag dezelfde partij in een ziekenhuis de kanalen reinigen en keuren?
Dat mag, maar het wordt afgeraden. Een advies uit de hygiënepraktijk is om reiniging en hygiëne-inspectie te scheiden, zodat de beoordeling objectief blijft. Voor je luchtbeheersplan en eventuele audits is een onafhankelijke controle na de reiniging sterker bewijs dan een rapport van de reiniger zelf.
Hoe voorkom je dat stof zich verspreidt tijdens kanaalreiniging in een ziekenhuis?
Houd het te reinigen deel continu onder onderdruk met afzuigunits, sluit het kanaaldeel af met afsluitballonnen en dicht ventielen af met schuimkappen. Blaast de afzuigunit binnen het gebouw uit, dan is een HEPA-filter verplicht dat 99,97% van de deeltjes van 0,3 µm tegenhoudt. Werk per zone, buiten de drukke uren.
Welke machine gebruik je voor de toevoerkanalen van behandelkamers?
Voor ronde en vierkante kanalen van 100 tot 600 mm is de DC4 van Danduct Clean geschikt. Die reinigt tot 30 meter diep, ook door 90 graden bochten en verticale delen, en draait automatisch links en rechts. Voor korte kanalen bij sanitair is een compacte reiniger met boormachine praktischer. Lamers adviseert over de juiste combinatie.
Wat zijn de richtwaarden voor bevochtigerwater in een ziekenhuisinstallatie?
Een Saksische uitwerking van VDI 6022 voor ziekenhuizen noemt voor bevochtigerwater: Legionella onder 100 KVE per 100 ml, een totaal kiemgetal onder 1000 KVE per ml en Pseudomonas onder 100 KVE per 100 ml. In Nederland eist Arbobesluit artikel 4.87b daarnaast maatregelen tegen legionella bij luchtbevochtigingsinstallaties.
Wanneer is de eerste hygiëne-inspectie van een nieuwe ziekenhuisinstallatie nodig?
Op drie momenten: bij een nieuwe installatie vóór ingebruikname, na een grote wijziging aan de installatie en bij een installatie die nog nooit is geïnspecteerd. Zo weet je dat bouwstof of montageresten niet in de lucht van patiëntenruimten terechtkomen en heb je een nulmeting voor je luchtbeheersplan.
Kan een persluchtmondstuk met camera helpen bij inspectie van ziekenhuiskanalen?
Ja. De Intelligent Airnozzle heeft een ingebouwde camera met LED-verlichting, reinigt kanalen vanaf 30 mm en neemt strakke bochten van 90 graden. Je ziet het beeld op een aparte monitor terwijl je reinigt. Je hebt een compressor nodig van 700 L/min of meer bij circa 10 bar, of stikstof.
Bronnen en peildatum
Alle feiten op deze pagina zijn gecontroleerd op 6 oktober 2026.
Redactie: Lamers Reinigingstechniek B.V., leverancier van professionele luchtkanaal reinigingsapparatuur in Zelhem. Bijgewerkt op . Zie ook het familiebedrijf Lamers voor reinigingsbedrijven.
Offerte of advies aanvragen bij Lamers
René Hendriksen, Sales Accountmanager bij Lamers, adviseert je over machine, borstels en afzuiging voor jouw opdrachten.
Vertel kort wat je reinigt (kanaaltype, diameter, lengte, vervuiling en branche). Lamers neemt contact met je op met advies en een offerte op maat.
Liever direct contact? Bel +31 (0)314 623 341, app via WhatsApp 06-38048347 of mail info@lamersequipment.nl.
Liever eerst even bellen? Lamers belt je terug
Laat je nummer achter. René Hendriksen of een collega van Lamers belt je terug en denkt mee over kanaaltype, diameter en de juiste apparatuur.
Of stuur meteen een bericht: WhatsApp 06-38048347